Σάββατο, 9 Δεκεμβρίου 2017

ΕΝΟΤΗΤΑ 12

ΕΝΟΤΗΤΑ 12

Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης

Το φαινόμενο βιομηχανική επανάσταση
Οι πρώτες βιομηχανίες δημιουργήθηκαν στη Μεγάλη Βρετανία γύρω στα 1750-1780. Το φαινόμενο αυτό ονομάστηκε εκβιομηχάνιση.
Κύρια χαρακτηριστικά της εκβιομηχάνισης:
·      Η εκτεταμένη χρήση νέων τεχνικών μέσων με επακόλουθα: 
Ø      τον περιορισμό της χειρωνακτικής εργασίας,
Ø      την  αύξηση της παραγωγής,
Ø      τη μείωση του κόστους των προϊόντων.
·      Η αξιοποίηση νέων μορφών ενέργειας – κυρίως του άνθρακα.
·      Η εφαρμογή καινοτομιών στη μεταλλουργία.
·      Η συγκέντρωση των εργαζομένων στα εργοστάσια.
·      Οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης.
Κύριοι πόλοι ανάπτυξης ήταν η υφαντουργία και η μεταλλουργία.

Η εξάπλωση της βιομηχανικής επανάστασης

Στα μέσα του 19ου αιώνα η εκβιομηχάνιση περιοριζόταν:
·      στη Μ. Βρετανία,
·      στη βόρεια και ανατολική Γαλλία,
·      στις Κάτω Χώρες και το Βέλγιο,
·      στις όχθες του ποταμού Ρήνου,
·      στη βόρεια Ιταλία.
Από τα μέσα του 19ου αιώνα και μετά εξαπλώθηκε με γρήγορους ρυθμούς σε νέες περιοχές της Ευρώπης και στις ΗΠΑ.
Καινοτομίες στον 19ο αιώνα:
·      Χημεία: μαζική παραγωγή αγαθών.
·      Ηλεκτρισμός: (α) ως πηγή ενέργειας, (β) ως μέσο φωτισμού.
Η επανάσταση στις συγκοινωνίες και τις επικοινωνίες
·      Σιδηρόδρομος         Σύμβολα της
·      Ατμόπλοιο               βιομηχανικής ανάπτυξης       
·      Αυτοκίνητο
·      Αεροπλάνο
·      Μέσα μετάδοσης ήχου
Οικονομικός φιλελευθερισμός και καπιταλισμός
Ο νέος τρόπος οργάνωσης της οικονομίας ονομάστηκε οικονομία της ελεύθερης αγοράς ή καπιταλισμός  ή κεφαλαιοκρατία.
Ιδεολογική βάση του νέου συστήματος:
Ο οικονομικός φιλελευθερισμός, σύμφωνα με τον οποίο οι επιχειρηματίες είχαν την ελευθερία να πράττουν ό,τι εκείνοι έκριναν αναγκαίο, για να κερδίζουν à το ατομικό συμφέρον θεωρούνταν σημαντικότερο του κοινωνικού.
Χαρακτηριστικά του καπιταλισμού:
·      επιχειρήσεις με μετοχικό κεφάλαιο,
·      μεγάλες τράπεζες,
·      ολιγοπώλια ή μονοπώλια,
·      περιοδικές οικονομικές κρίσεις.


Παρασκευή, 24 Νοεμβρίου 2017

ΕΝΟΤΗΤΑ 10


Ελληνική επανάσταση και Ευρώπη
Ελληνική επανάσταση και ευρωπαϊκή διπλωματία (1821-1830)
Η αρνητική διεθνής συγκυρία:
·      Στόχος των ευρωπαϊκών δυνάμεων ήταν η διαμόρφωση μιας ισορροπίας δυνάμεων, ενός status quo, που θα απέτρεπε στο μέλλον τις συγκρούσεις.
·      Η Ευρώπη βίωνε την Παλινόρθωση.
·      Η ελληνική επανάσταση ήταν μια συνιστώσα του ανατολικού ζητήματος.
Οι διπλωματικές εξελίξεις κατά τη διάρκεια της ελληνικής επανάστασης (1821-1830:
·      1821-1822: καταδίκη της ελληνικής επανάστασης από τον τσάρο και επικράτηση του δόγματος της ακεραιότητας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
·      1823: στροφή στην ευρωπαϊκή διπλωματία από τον Άγγλο υπουργό Εξωτερικών Τζόρτζ Κάνιγκ, που αναγνώρισε τους Έλληνες ως εμπόλεμη δύναμη.
·      1824: αντίδραση της Ρωσίας με την πρόταση του σχεδίου των τριών τμημάτων, το οποίο απορρίφθηκε και από το σουλτάνο και από τους Έλληνες.
·      1824-1825: σύναψη από τους επαναστάτες δύο δανείων με αγγλικές τράπεζες.
·      1825: υπογραφή από τους Έλληνες της πράξης προστασίας από τους Άγγλους.
·      1826: απόφαση των Μεγάλων Δυνάμεων να λύσουν το ελληνικό ζήτημα.
·      1827: υπογραφή από Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία της ιουλιανής συνθήκης του Λονδίνου και ένοπλη επέμβασή τους, στη ναυμαχία του Ναβαρίνου, όπου οι στόλοι των τριών Δυνάμεων σύντριψαν τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο.
·      1828-1829: ήττα του σουλτάνου στο ρωσοτουρκικό πόλεμο.
·      1829: απόδοχή από τον σουλτάνο των αποφάσεων των Δυνάμεων με τη συνθήκη της Αδριανούπολης.
·      1830: υπογραφή της συνθήκης του Λονδίνου, με την οποία οι Δυνάμεις αποφάσισαν την ίδρυση ανεξάρτητου ελληνικού κράτους και επέλεξαν ως ηγεμόνα του τον Λεοπόλδο του Σαξ-Κόμπουργκ, αλλά ο ίδιος δεν αποδέχτηκε την εκλογή του. Σύνορα : Σπερχειός - Αχελώος
Το κίνημα του φιλελληνισμού
Ορισμός:
Ο φιλελληνισμός ήταν ένα κίνημα συμπαράστασης στους Έλληνες και στρεφόταν εναντίον τόσο της οθωμανικής απολυταρχίας, όσο και της Ιερής συμμαχίας.
Αιτίες ανάπτυξης του φιλελληνισμού:
·      ο φιλελευθερισμός και ο ριζοσπαστισμός της γαλλική επανάστασης,
·      ο θαυμασμός των Ευρωπαίων για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό,
·      ο αποτροπιασμός για τις βιαιότητες των Τούρκων,
·      η συγκίνηση από τις ελληνικές επιτυχίες.
Η προσφορά του φιλελληνισμού:
·      οικονομική ενίσχυση,
·      ηθική συμπαράσταση,

·      προσωπική συμμετοχή φιλελλήνων στον Αγώνα.

Κυριακή, 12 Νοεμβρίου 2017

ΕΝΟΤΗΤΑ 9

ΕΝΟΤΗΤΑ 9
Πρώτες προσπάθειες των επαναστατημένων Ελλήνων για συγκρότηση κράτους
Μορφές πολιτικής οργάνωσης με τοπικό χαρακτήρα
Η πολιτική οργάνωση ήταν αναγκαία:
·      για τον ανεφοδιασμό των στρατευμάτων,
·      για την οργάνωση των περιοχών που απελευθερώνονταν,
·      για τη διαχείριση των «εθνικών γαιών» ή «εθνικών κτημάτων».
Οι τοπικοί οργανισμοί:
Οι τοπικοί οργανισμοί ήταν ένα είδος τοπικών κυβερνήσεων, που ελέγχονταν κυρίως από τους προεστούς, τους Φαναριώτες και τους ιεράρχες.
Οι πιο σημαντικοί τοπικοί οργανισμοί ήταν:
·      Η Πελοποννησιακή Γερουσία / προεστοί.
·      Η Γερουσία της Δυτικής Χέρσου Ελλάδος / Αλ. Μαυροκορδάτος.
·      Ο Άρειος Πάγος / ανατολική Στερεά / Θ. Νέγρης.
Οι πολιτικές διαμάχες:
Στο πλαίσιο του αγώνα για τη διαχείριση της εξουσίας αναπτύχθηκαν δύο κοινωνικοπολιτικές ομάδες: à οι οπλαρχηγοί και οι Φιλικοί
                                              à οι προεστοί, οι αρχιερείς και οι Φαναριώτες
Η Α΄ Εθνοσυνέλευση
Επίδαυρος /  Δεκέμβριος του 1821 -  Ιανουάριος του 1822:
·      Διακήρυξε ότι η επανάσταση ήταν εθνική και όχι κοινωνικοανατρεπτική.
·      Όρισε ως διοίκηση της επανάστασης δύο σώματα:
α) το Εκτελεστικό (πενταμελής κυβέρνηση με πρόεδρο τον Αλ. Μαυροκορδάτο).
β) το Βουλευτικό (είχε 70 μέλη και πρόεδρο τον Δ. Υψηλάντη).
·      Ψήφισε το πρώτο ελληνικό σύνταγμα, το σύνταγμα της Επιδαύρου.
Το σύνταγμα της Επιδαύρου:
·      Ήταν έντονα επηρεασμένο από τα συντάγματα της γαλλικής επανάστασης.
·      Διακήρυττε την ελληνική ανεξαρτησία
·      Θέσπιζε ως πολίτευμα την αβασίλευτη δημοκρατία.
Η Β’ Εθνοσυνέλευση
Άστρος της Κυνουρίας / Μάρτιος - Απρίλιος του 1823:
·           Ενέκρινε μια τροποποιημένη εκδοχή του συντάγματος της Επιδαύρου.
·           Κατάργησε όλους τους τοπικούς οργανισμούς.
·           Κατάργησε το αξίωμα του αρχιστράτηγου (το έφερε ο Θ. Κολοκοτρώνης).
·           Όρισε πρόεδρος του εκτελεστικού τον Μαυρομιχάλη και του Βουλευτικού τον Μαυροκορδάτο.
Ο εμφύλιος πόλεμος
Οι αιτίες της εμφύλιας διαμάχης:
·           Οι αντιθέσεις ανάμεσα στους Έλληνες για τον έλεγχο της πολιτικής εξουσίας (πρόκριτοι, ιεράρχες, Φαναριώτες – οπλαρχηγοί, Φιλικοί).
·           Οι τοπικιστικές αντιθέσεις
·           Οι διαφωνίες για τη διαχείριση των χρημάτων από το δάνειο που είχε συναφθεί στην Αγγλία
·           Οι προσωπικές αντιπαλότητες και φιλοδοξίες
Πρώτη φάση του εμφυλίου πολέμου (φθινόπωρο 1823 – καλοκαίρι 1824):
Συγκρούστηκαν δύο παρατάξεις με επικεφαλής το Θ. Κολοκοτρώνη (αντιπρόεδρος του Εκτελεστικού) και τον Αλ. Μαυροκορδάτο (πρόεδρος του Βουλευτικού) à Οι πιο ισχυροί πρόκριτοι της Πελοποννήσου και της Ύδρας υποστήριξαν τον Μαυροκορδάτο και ο Κολοκοτρώνης υποχώρησε.
Δεύτερη φάση του εμφυλίου πολέμου (Ιούλιος 1824 – Ιανουάριος 1825):
Ο Μαυροκορδάτος και οι Υδραίοι συμμάχησαν με τον Ι. Κωλέττη που επηρέαζε  οπλαρχηγούς της Στερεάς Ελλάδας και απέκλεισαν τους Πελοποννήσιους από την εξουσία à Τους ανάγκασαν να συνθηκολογήσουν και φυλάκισαν τον Κολοκοτρώνη και τον Ανδρούτσο.
Η Γ’ Εθνοσυνέλευση:
Τροιζήνα  / Άνοιξη του 1827:
·           Εξέλεξε Κυβερνήτη της Ελλάδας για επτά χρόνια τον Ι. Καποδίστρια.
·           Ψήφισε το Πολιτικό Σύνταγμα της Ελλάδας, το οποίο διαπνεόταν από φιλελεύθερες αντιλήψεις και ήταν το πιο δημοκρατικό σύνταγμα της εποχής του.


Τρίτη, 7 Νοεμβρίου 2017

ΕΝΟΤΗΤΑ 8

ΕΝΟΤΗΤΑ 8
Η εξέλιξη της ελληνικής επανάστασης (1821-1827)
Η ευνοϊκή συγκυρία
·      Οι ελληνικοί πληθυσμοί ήταν πυκνότεροι.
·      Ο οθωμανικός στρατός δεν ήταν ιδιαίτερα ισχυρός.
·      Υπήρχαν πολλοί Φιλικοί που προετοίμαζαν κι ανέμεναν τον ξεσηκωμό.
·      Υπήρχαν ένοπλα σώματα Ελλήνων.
·      Υπήρχαν ελληνικά εμπορικά σκάφη εφοδιασμένα με κανόνια.
·      Υπήρχαν πολλοί Έλληνες που διέθεταν σημαντική πολεμική εμπειρία.
·      Το ορεινό έδαφος διευκόλυνε τον κλεφτοπόλεμο.
Επαναστατικές εστίες
Πελοπόννησος, Στερεά Ελλάδα, Κρήτη, Αιγαίο, Ήπειρος, Μακεδονία, Θράκη, Κύπρος και Μ. Ασία.
Η καταστολή της επανάστασης ήταν άμεση:
·      σε περιοχές που ήταν πεδινές,
·      σε περιοχές όπου ήταν εύκολο να φτάσει ο οθωμανικός στρατός.
Η επανάσταση εδραιώθηκε σε Πελοπόννησο, Στερεά Ελλάδα και νησιά του Αιγαίου.
Οι πρωταγωνιστές
Κολοκοτρώνης, Καραϊσκάκης, Ανδρούτσος, Μπότσαρης, Κανάρης, Μιαούλης,  Μπουμπουλίνα και Μαυρογένους.
Η φάση των επιτυχιών (1821-1824)
Ελληνικές επιτυχίες:
·      Ο περιορισμός των Τούρκων στα τοπικά φρούρια και η κατάληψη σημαντικών πόλεων της Πελοποννήσου.
·      Η παρεμπόδιση τουρκικών στρατευμάτων σε διάφορα σημεία της Στερεάς Ελλάδας από οπλαρχηγούς, όπως ο Ανδρούτσος και ο Αθ. Διάκος.
·      Η άλωση της Τριπολιτσάς με επικεφαλής τον Θ. Κολοκοτρώνη.
·      Η παρεμπόδιση του τουρκικού στόλου από τις ελληνικές δυνάμεις.
Οι αντιδράσεις των Τούρκων:
·      Τα αντίποινα σε βάρος αμάχων σε Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, Θράκη κ.ά..
·      Ο απαγχονισμός του πατριάρχη Γρηγόριος Ε΄.
·      Η κατάληψη της Χίου και η σφαγή του ελληνικού πληθυσμού της.
·      Η συμμαχία του σουλτάνου με τον ηγεμόνα της Αιγύπτου Μοχάμετ Άλι.
·      Η καταστολή της επανάστασης στην Κρήτη.
·      Η καταστροφή της Κάσου και των Ψαρών.
Η φάση της κάμψης (1825-1827)
·      Αποβίβαση του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο.
·      Ανακατάληψη μεγάλου μέρους της Πελοποννήσου.
·      Εκδήλωση εμφυλίου πολέμου μεταξύ των Ελλήνων επαναστατών.
·      Η πολιορκία και η ηρωική έξοδος στο Μεσολόγγι.

·      Ο θάνατος του Γ. Καραϊσκάκη.

Η αρχή της λύσης : 6 Ιουλίου 1827 στη διάσκεψη του Λονδίνου οι 3 δυνάμεις Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία αποφασίζουν αποφασιστική παρέμβαση υπέρ του ελληνικού ζητήματος.

Δευτέρα, 30 Οκτωβρίου 2017

ΕΝΟΤΗΤΑ 7

ΕΝΟΤΗΤΑ 7
Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις παραδουνάβιες ηγεμονίες
Η ίδρυση και η ανάπτυξη της Φιλικής Εταιρείας

Ορισμός της Φιλικής Εταιρείας:

Η Φιλική Εταιρεία ήταν μια μυστική οργάνωση που σκοπό είχε να προετοιμάσει την επανάσταση των Ελλήνων. Δημιουργήθηκε στην Οδησσό της Ρωσίας το 1814 με πρωτεργάτες τους Ν. Σκουφά, Αθ. Τσακάλωφ, Εμμ. Ξάνθο, Π. Αναγνωστόπουλο.
Οι δυσκολίες που αντιμετώπιζε:
·      Η διασπορά του ελληνισμού σε μεγάλο γεωγραφικό χώρο.
·      Η ανάγκη διατήρησης μεγάλης μυστικότητας.
·      Η υπερνίκηση των δισταγμών των Ελλήνων. 
·      Η κινητοποίηση ανθρώπων διαφορετικών κοινωνικών ομάδων.
Οι ευνοϊκές προϋποθέσεις για το έργο της:
·      Τα εσωτερικά προβλήματα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
·      Η διάδοση των ιδεών της γαλλικής επανάστασης μεταξύ των Ελλήνων.
·      Η ωρίμανση του αιτήματος για τη δημιουργία ανεξάρτητου ελληνικού κράτους.
Στοιχεία  οργάνωσής της:
·      Δοκιμασία.
·      Ένταξη και όρκος πίστης.
·      Προβλεπόμενη τιμωρία για τους παραβάτες ο θάνατος.
·      Χρήση ψευδώνυμων και επικοινωνία με κρυπτογραφικό αλφάβητο.
Η ηγεσία της:
Παρέμενε μυστική και ανατέθηκε στον Αλέξανδρο Υψηλάντη, αξιωματικό του ρωσικού στρατού, ο οποίος ανακηρύχθηκε Γενικός Επίτροπος της Αόρατης Αρχής. Ο Ι. Καποδίστριας αρνήθηκε.
Η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις Ηγεμονίες
Λόγοι για τους οποίους η επανάσταση ξεκίνησε από τις παραδουνάβιες ηγεμονίες:
·      Δεν υπήρχε εκεί οθωμανικός στρατός.
·      Η περιοχή ήταν κοντά στα σύνορα με τη Ρωσία.
·      Θα μπορούσαν να βοηθήσουν την επανάσταση διάφοροι Βαλκάνιοι ηγέτες.
Η έναρξη της επανάστασης:
Ο Υψηλάντης κήρυξε την επανάσταση στο Ιάσιο της Βλαχίας στις 24 Φεβρ. 1821.
Τα προβλήματα που αντιμετώπισε το κίνημα του Υψηλάντη:
·      Οι πλούσιοι Έλληνες των Ηγεμονιών δεν βοήθησαν.
·      Ο Τσάρος αποκήρυξε την επανάσταση.
·      Ο Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ αναγκάστηκε να αφορίσει τους επαναστάτες.
·      Ο τοπικός ηγέτης Βλαντιμηρέσκου θεωρήθηκε προδότης και εκτελέστηκε.
Το τέλος της επανάστασης στις Ηγεμονίες:

Μετά την ήττα στο Δραγατσάνι ο Υψηλάντης συνελήφθη στην Αυστρία, κα η επανάσταση απέτυχε. 

Τετάρτη, 18 Οκτωβρίου 2017

ΕΝΟΤΗΤΑ 5

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ
Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1821 ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΔΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΙΔΕΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
ΕΝΟΤΗΤΑ 5
Ο ελληνισμός από τα μέσα του 18ου αι. έως τις αρχές του 19ου αι.
Οικονομικοί  και κοινωνικοί μετασχηματισμοί
Συγκυρίες που ευνόησαν τους Έλληνες πλοιοκτήτες:
·      Η ρωσοτουρκική συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774), που επέτρεπε την ελεύθερη κίνηση των πλοίων με ρωσική σημαία στα Στενά.
·      Οι ναπολεόντειοι πόλεμοι (1797-1815),που είχαν ως συνέπεια την περιορισμένη παρουσία αγγλικών και γαλλικών πλοίων στη Μεσόγειο.

Αποτελέσματα της ευνοϊκής συγκυρίας για τους Έλληνες:
·      Οι Έλληνες έλεγξαν σημαντικό μέρος του εμπορίου.
·      Ελληνικές πόλεις αναπτύχθηκαν σε σημαντικά εμπορικά κέντρα.
·      Ενισχύθηκαν οι ελληνικές παροικίες.
Η στάση της εκκλησίας απέναντι στην επανάσταση:
  • Η ορθόδοξη εκκλησία εναντιωνόταν στις ιδέες του διαφωτισμού.
  • Ορισμένοι, όμως, κληρικοί υιοθέτησαν τις διαφωτιστικές αντιλήψεις.

Οι Φαναριώτες

·      Ήταν Έλληνες από αρχοντικές οικογένειες που κατοικούσαν στο Φανάρι.
·      Ήταν μορφωμένοι και καταλάμβαναν υψηλές θέσεις στην οθωμανική διοίκηση.
·      Τον 18ο αι. διορίζονταν ηγεμόνες στις αυτόνομες παραδουνάβιες ηγεμονίες.

Οι προεστοί

·      Διοικούσαν τις ελληνορθόδοξες κοινότητες και συγκέντρωναν τους φόρους.
·      Είχαν μεγάλη πολιτική επιρροή στους τοπικούς Τούρκους αξιωματούχους.

Οι έμποροι και οι καραβοκύρηδες

·      Βελτίωναν την οικονομική τους κατάσταση.
·      Ενδιαφέρονταν για τη διάδοση των νεoτερικών ιδεών.

Οι κλέφτες

·      Ήταν αγρότες που κατέφευγαν στα βουνά.
·       Επιδίδονταν αδιακρίτως στη ληστεία.
·      Οι αγροτικοί πληθυσμοί συχνά τους υποστήριζαν από θαυμασμό ή φόβο.
·      Υμνήθηκαν στα δημοτικά τραγούδια ως πρότυπα ανυπότακτης στάσης.

Οι αρματολοί

·      Ήταν ένοπλα σώματα οργανωμένα από την οθωμανική διοίκηση για την τήρηση της τάξης.

Οι αγρότες

·      Ξεπερνούσαν το 80 % του πληθυσμού.
·      Καλλιεργούσαν κρατικά ή ιδιωτικά κτήματα που ανήκαν σε Τούρκους.
·      Η ζωή τους ήταν δύσκολη.

Οι απασχολούμενοι στο εμπόριο και τη ναυτιλία

·      Αυξάνονταν με τη συνεχή ανάπτυξη της ναυτιλίας και του εμπορίου.
Κινήματα εναντίον της οθωμανικής κυριαρχίας
·      Το 1770 οργανώθηκε με ρωσική υποκίνηση επανάσταση, τα λεγόμενα «ορλοφικά», στην Πελοπόννησο.
·      Ο Λάμπρος Κατσώνης, απεσταλμένος και αυτός της Ρωσίας, προσπάθησε να οδηγήσει σε εξέγερση τους κατοίκους των νησιών του Αιγαίου.
·      Οι Σουλιώτες συγκρούστηκαν με τον Αλή πασά των Ιωαννίνων από το 1789   έως το 1804.                                             
Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός
Ορισμός του Νεοελληνικού Διαφωτισμού:
Ο νεοελληνικός διαφωτισμός ήταν ένα πνευματικό – ιδεολογικό κίνημα που επιδίωκε τη διάδοση των διαφωτιστικών ιδεών μεταξύ των Ελλήνων με σκοπό την ιδεολογική προετοιμασία για τον αγώνα της ελευθερίας. Το κίνημα διαμορφώθηκε στα μέσα του 18ου αιώνα και αναπτύχθηκε αρχικά στις παροικίες και σε ορισμένα μεγάλα εμπορικά κέντρα του ελληνισμού (Σμύρνη, Γιάννενα, Χίος).
Κύριες ιδέες των Ελλήνων διαφωτιστών:
·      Συνέδεσαν τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό με τον αγώνα για ελευθερία.
·      Θεωρούσαν ότι η εκπαίδευση πρέπει να θεμελιωθεί στις φυσικές επιστήμες και να γίνεται στη λαϊκή γλώσσα.
Η αντίδραση των συντηρητικών λογίων στις ιδέες του διαφωτισμού:
·      Απέρριπταν τις διαφωτιστικές ιδέες.
·      Συνέδεαν την εκπαίδευση με τη θρησκευτική παράδοση και την αρχαΐζουσα γλώσσα.
Οι κυριότεροι εκπρόσωποι του νεοελληνικού διαφωτισμού:
Ο Ρήγας Φερραίος:
·      Πρότεινε τη δημιουργία μιας Ελληνικής Δημοκρατίας που θα αντικαθιστούσε την οθωμανική αυτοκρατορία.
·      Το έργο του Νέα Πολιτική Διοίκηση ήταν έντονα επηρεασμένο από τις ιδέες της γαλλικής επανάστασης και ειδικά από τη ριζοσπαστική της φάση.
·      Πλήρωσε με τη ζωή του το όραμά του.
Ο Αδαμάντιος Κοραής:
·      Θεωρούσε ότι οι Έλληνες, για να κερδίσουν την ελευθερία τους, θα έπρεπε πρώτα να μορφωθούν.
·      Στη γλώσσα ακολούθησε τη λεγόμενη «μέση» οδό: μια ελληνική που δε θα ήταν ούτε αρχαΐζουσα ούτε δημοτική.

Άλλοι σημαντικοί διαφωτιστές ήταν: Ο Ανώνυμος συγγραφέας της Ελληνικής Νομαρχίας, ο Ι. Μοισιόδακας, ο Δ. Καταρτζής, ο Κ. Κούμας και ο Θ. Καΐρης.

Πέμπτη, 5 Οκτωβρίου 2017

ΕΝΟΤΗΤΑ 3

                                            ΕΝΟΤΗΤΑ 3
Η έκρηξη και η εξέλιξη της γαλλικής επανάστασης (1789-1794)
Η οργάνωση της γαλλικής κοινωνίας κατά τον 18ο αιώνα:
Κριτήρια ταξικής διαφοροποίησης:
·      η καταγωγή
·      τα προνόμια.                                                                       
Τρεις τάξεις:                                                                                          παλαιό
·      ευγενείς (1,5%)    είχαν προνόμια και δεν φορολογούνταν      καθεστώς
·      κλήρος (0,5%)                                                                                              
·      τρίτη τάξη (98%) / πλήρωναν το σύνολο των φόρων
 

  Προκάλεσε δυσαρέσκεια και δυσφορία στις τάξεις που δεν είχαν προνόμια.
Η  πρώτη φάση της επανάστασης, Μάιος 1789 - Αύγουστος 1792

Τα γεγονότα που οδήγησαν στην κατάληψη της Βαστίλης

·      Σύγκλιση της συνέλευσης των γενικών τάξεων (Μάιος 1789). 
·      Απαίτηση της τρίτης τάξης για μεταρρυθμίσεις à Απάντηση του βασιλιά με νέους φόρους.
·      Αυτοανακήρυξη της τρίτης τάξης σε Εθνοσυνέλευση.
·      Όρκος του σφαιριστηρίου από τους αντιπροσώπους της τρίτης τάξης για τη σύνταξη συντάγματος (20 Ιουνίου 1789).
·      Αυτοανακήρυξη της Εθνοσυνέλευσης σε Συντακτική (Ιούλιος 1789).
·      Προσπάθεια διάλυσης της Εθνοσυνέλευσης από τον βασιλιά à εξέγερση των πολιτών και κατάληψη της Βαστίλης (14 Ιουλίου 1789).

Οι ενέργειες της Συντακτικής συνέλευσης:
·      Κατάργηση των προνομίων
·      Ψήφιση της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη (Αύγουστος 1789).
Τα πολιτικά ρεύματα της Συντακτικής συνέλευσης:
·      Δεξιά: δεν επιθυμούσε περαιτέρω μεταβολές του παλαιού καθεστώτος.
·      Κέντρο: αποδοχή της μοναρχίας με συμμετοχή ευγενών και μεγαλοαστών.
·      Αριστερά: με όραμα ένα πολίτευμα αμερικανικού τύπου.
Φορείς διάδοσης των ιδεών της επανάστασης:
·      Οι λέσχες (Ιακωβίνοι, Κορδελιέροι), που κινητοποιούσαν πολλούς πολίτες.
·      Οι εφημερίδες, που πολλαπλασιάστηκαν και διέδιδαν τις πολιτικές απόψεις.
Βασικά σημεία του πρώτου συντάγματος της Γαλλίας (1791), που εγκαθίδρυσε το πολίτευμα της συνταγματικής μοναρχίας:
·      Το έθνος αναδεικνύεται κυρίαρχο.
·      Η Νομοθετική Συνέλευση (Βουλή) ορίστηκε ως νομοθετικό σώμα.
·      Ο βασιλιάς θα ασκούσε την εκτελεστική εξουσία μαζί με έξι υπουργούς.
·      Η δικαστική εξουσία κηρύχθηκε ανεξάρτητη.
·      Δικαίωμα ψήφου είχαν μόνο όσοι κατείχαν περιουσία και πλήρωναν φόρους.
Περαιτέρω ενέργειες της Συντακτικής συνέλευσης:
·      Εθνικοποίηση της περιουσίας του κλήρου à έκδοση χαρτονομίσματος.
·      Μεταβολή των κληρικών σε κρατικούς λειτουργούς.                                       
·      Κατάργηση των συντεχνιών.
 



Οι ρυθμίσεις αυτές δεν έγιναν δεκτές από το βασιλιά ούτε από την εκκλησία.
Οι ενέργειες της Νομοθετικής συνέλευσης (1791) και των Γιρονδίνων:
·      Κήρυξη πολέμου εναντίον της Αυστρίας και της Πρωσίας à πρώτες αποτυχίες à κατάληψη των ανακτόρων του Κεραμεικού από το λαό (Αύγουστος 1792).
·      Παύση του βασιλιά και ανάθεση της εξουσίας σε συμβούλιο υπό τον Δαντόν.
·      Αναγνώριση του δικαιώματος της καθολικής ψηφοφορίας.
·      Δήμευση των περιουσιών των αριστοκρατών, που διέφυγαν στο εξωτερικό.
·      Διαχωρισμός την εκκλησία από το κράτος.
·      Κήρυξη της πατρίδας σε κίνδυνο.
·      Νίκη των Γάλλων στο Βαλμί και διάσωση της επανάστασης.
Η δεύτερη φάση της γαλλικής επανάστασης (Σεπτέμβριος 1792 – Ιούλιος 1794)
Οι ενέργειες της Συμβατικής συνέλευσης:
·      Κατάργηση της μοναρχίας.
·      Εγκαθίδρυση του πολιτεύματος της αβασίλευτης δημοκρατίας.
·      Υιοθέτηση νέου ημερολογίου.
·      Καταδίκη του βασιλιά σε θάνατο.
·      Συνέχιση του πολέμου.

Προβλήματα που αντιμετωπίζει η Συμβατική (τέλη 1792 – αρχές 1793):
·      Η συσπείρωση πολλών χωρών εναντίον της Γαλλίας                  Ανατροπή των
·      Η εκδήλωση αντεπαναστατικών εξεγέρσεων στο εσωτερικό      Γιρονδίνων από
·      Η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης                                 τους Ορεινούς
Οι ενέργειες της επαναστατικής κυβέρνησης των Ορεινών με ηγέτη το Ροβεσπιέρο:
·      Έγκριση του συντάγματος του έτους 1.
·      Αναδιοργάνωση του στρατού για την αντιμετώπιση των αντεπαναστατικών κινήσεων.
·      Εκτελέσεις υπόπτων για αντεπαναστατική δράση (περίοδος της Τρομοκρατίας).
·      Κατάργηση της χριστιανικής θρησκείας και θέσπιση της λατρείας του Ανώτατου Όντος.
·      Υιοθέτηση νέων ονομάτων για τους μήνες.
                                                          


   Η συμβατική αποφάσισε να εκτελέσει το Ροβεσπιέρο μαζί με 20 συνεργάτες του.